Μια κοινή Αναλαμπή στα Περασμένα,

Τα χρόνια πέρασαν, ξαναφέραμε τα τότε και ακόμα πιο πίσω που παιδιά της θάλασσας ψάχναμε σε όλο τον κόσμο για ένα μεροκάματο, που αλλάζαμε βαπόρια σαν πουκάμισα, που μας κυνηγούσαν από κάθε πλευρά για παραβίαση άδειας, τότε που ακόμα και τα ελληνικά μέσα μας κατάτρεχαν, με το να μην μας θεωρούν ή εκδίδουν διαβατήριο, τότε που κοιμόμασταν στο πεζοδρόμιο, τότε που εδώ μας έκλειναν οι πόρτες των έντιμων νοικοκυραίων γιατί ήμασταν για όλους ύποπτοι ρεμάλια ναυτικοί, τυχοδιώκτες.

Ο καθένας αγωνιούσε, πάλευε να επιζήσει, να τα καταφέρει μόνος του.
Μετά από 42 χρόνια κατορθώσαμε και συναντηθήκαμε στην Αστόρια τέσσερεις από εμάς σε ελληνικό στέκι, δυο ακόμα της παρέας στενοί φίλοι συνάδελφοι ναυτικοί είχαν πεθάνει, άλλοι επαναπατρίσθηκαν από τα βαπόρια στην Ελλάδα.

Η ιδέα ήρθε μ’ ένα τηλεφώνημα ενός μας, μας βρήκε όσοι είχαμε απομείνει, δυο ήρθαν από Νέα Υερσέη ένας από Μπρούκλιν ένας «εγώ» από Μπρονξ.
Αρχίσαμε σαν τα παλιά μ’ ένα ποτηράκι κρασί, ξαναζωντανέψαμε τις παλιές περιπέτειες, το κοινό παρελθόν μας ξαναείπαμε ότι λέγαμε τότε, με τη σκέψη ξαναβρεθήκαμε απάτριδες θυμηθήκαμε τον τότε σκοπό της ζωής μας τις γυναίκες, τα γλέντια μας, την Αυγουστίνα, τη Μαρίνα, τη Νόρμα, κι ένα σωρός γυναίκες του λιμανιού, που στα τότε μάτια μας έλαμπαν σαν αστέρια, αυτές που καταδεχόταν να μας καλωσορίσουν να μας χαμογελάσουν ένα ανθρώπινο cariño που μας έλειπε τόσο. Ξαναφέραμε τις περιπέτειες μας με κορίτσια μιλήσαμε γι’ αυτούς που φύγανε για το μεγάλο ταξίδι, τιμήσαμε τη μνήμη τους πίνοντας ένα ακόμα ποτηράκι μαύρο κρασί, ήταν καλοί φίλοι και χωρίσαμε, για να ξανασυναντηθούμε αν ποτέ, ίσως κάποτε, ίσως και ποτέ.
Α! μένει ακόμη κι ένας φίλος συνάδελφος ναυτικός, μαζί είμαστε στην Ινδία στην Κούβα, Βραζιλία, Μεξικό κι αλλού. Αυτός ζει στο Μαϊάμι Φλόριντα συνταξιούχος καπετάνιος, ζει μόνος του, χωρισμένος, τα παιδιά του στην Ελλάδα.
Ε! αυτός ξέρει και υπολογιστή ανταλλάσουμε μηνύματα, με παίρνει τηλέφωνο τα βράδια και λέμε ιστορίες θυμάσαι τι κάναμε στο Cienfuegos Cuba ή στη Veracruz, México, Pernambuco Brasilia, αυτό εκείνο, και οι αναμνήσεις δίνουν και παίρνουν.

Όλοι μας εμείς οι πρώην ναυτικοί είμαστε σκορπισμένοι στα ξένα εδώ κι εκεί, ζήσαμε με μια έλλειψη στεριανής σιγουριάς, καταδικασμένοι σε μια κινούμενη κιβωτό για πολλά, πολλά χρόνια.

Έτσι όλες αυτές οι εμπειρίες γέννησαν μια διαφορετική ψυχολογία που πολλές φορές συγκρούετε με το παρόν κατεστημένο συμπεριφοράς.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Ερείπια

Ερείπια σεισμών

Ερείπια Ηλικίας

Ερείπια Μετανάστευσης

Στην ζωή μας περάσαμε πολλά ερείπια, αυτά που αφήσαμε πίσω στην Ελλάδα ακατοίκητα, πέθαναν αυτοί που τα έκτισαν, όσα απόμειναν τ’ αφήσαμε και έγιναν ερείπια.
Ερείπια της ζωής που φέρνει η ηλικία, ερείπια τα κτίσματα από την εγκατάλειψη των μεταναστών στο μέρος που γεννήθηκαν στην Ελλάδα, ερείπια των σεισμών σε χώρες όπου γκρεμίζονται οι ναοί λατρείας των πιστών, όλα τα ερείπια είναι αναστρεφόμενα εκτός από τα της ηλικίας.
Σε ερείπια θα μείνει το πνευματικό έργο των ομογενών μεταναστών όποιοι κι αν είναι, όσοι και να είναι όταν θα έρθει η σειρά τους για το μεγάλο ταξίδι, δεν υπάρχει, ούτε υπήρξε κανένα ενδιαφέρον για συγκέντρωση των πνευματικών και βιωματικών εμπειριών των μεταναστών τούτης της πόλης. Κανένα ελληνικό ίδρυμα, καμία βιβλιοθήκη, καμία αρχή επίσημη ή ανεπίσημη για να ασχοληθεί με τα έργα ομογενών. .. Το Πνευματικό έργο ομογενών είναι ρίζες από ένα κομμάτι του ελληνισμού που αγνοείται από όλη την κοινωνία εφόσον δεν φέρνει κέρδος.
Όμως και αυτοί που μένουν η νέα γενιά θα κοιτάξουν αδιάφορα και θα ρίξουν μια απλοχεριά χώμα πάνω στον τάφο της πνευματικής εργασίας, αυτών των πρωτοπόρων που έφυγαν και φεύγουν καθημερινώς.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Όμως, τα Όνειρα παραμένουν!

Η από φύλλα Φοίνικα οροφή του εστιατορίου φιλική προς το περιβάλλον.

Τροπικό το κλίμα, όχι πολύ ζέστη, έβρεχε κάνα δυο ώρες, μετά σταματούσε κι έβγαινε ήλιος. Από την συρτή γυάλινη πόρτα του έβγαινα στο μπαλκόνι στο σκεπαστό και παρακολουθούσα την βροχή. Άσπριζε ο τόπος, λες και ήταν χιονόνερο.

Τα βράδια μόλις σουρούπωνε πάλι άρχιζε η βροχή, μας κρατούσε συντροφιά στη σκεπή λες και χοροπηδούσαν καλικάτζαροι.

Ο Διευθυντής του ξενοδοχείου μας δώρισε ένα διαφημιστικό βιβλίο Livingston mi Amor, μέσα στις σελίδες του βρήκα μια διέξοδο της ανίας που μου έφερνε η βροχή, (Η ιστορία δυο νεαρών Γαλλίδων όπου έχασαν το κρουαζιερόπλοιο τους ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν στο Livingston) διάβαζα και προτιμούσα το σίγουρο κάτω απ την σκεπή, από το να τρέχω στον τροπικό παράδεισο κάτω απ την βροχή, να απολαμβάνω την μητέρα φύση, όπως το έκανα κάποτε.

Φαντάζομαι είναι σημάδι ότι μέστωσε το μυαλό στο κεφάλι σα να ήταν χειμωνικό έτοιμο να εκραγεί.

Τι παράξενη που είναι η ζωή! Όταν ονειρεύεσαι κάτι και το αποκτήσεις χάνεις το ενδιαφέρον, άρα το όνειρο είναι το άπιαστο θέλγητρο της ζωής.
Σκέπτομαι το πόσο διαφέρει το χθες από το σήμερα, απίστευτο κι όμως αληθινό.

Έτσι βλέποντας το παρόν, αναβιώνουν τα περασμένα, που όμως είναι σαν μια οθόνη από πανί όπου πίσω της παίζουν σκιές σαν του καραγκιόζη, είναι αυτές που άφησε το παρελθόν, σκιές που ματαίως ψάχνουν να νικήσουν τον χρόνο, σκιές όπου βρίσκουν καταφύγιο στα όνειρα και το πιο παράξενο είναι ότι ακόμα παραμένουν όνειρα.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Περιηγήσεις

Δυο ηφαίστεια, μπροστα η λίμνη vista απ' το παράθυρο του ξενοδοχείου

Ηφαίστειο, πλέοντας στην λίμνη

Φωτιά, στάχτη, κούτσουρα, οι πέτρες του Αρίωνα

Γουατεμάλα, 23 Δεκέμβρη 2011

Επισκεφτήκαμε την λίμνη Atitlan στην πραγματικότητα είναι μια καλδέρα βυθισμένου ηφαιστείου με βάθος 320 μέτρων και μια έκταση 128 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η λίμνη περιτριγυρίζεται από τις κορυφές τριών ηφαιστείων, τα οποία έχουν υψόμετρο 3158 μέτρων.
Η πόλη Panajachel χτισμένη στην όχθη της λίμνης σε υψόμετρο 1560 μ. από εκεί ξεκινούσαν βάρκες για επίσκεψη στα γύρω χωριά.

Ήταν μια εποχή όπου η λίμνη είχε φουσκώσει δηλαδή η στάθμη της επιφάνειάς της είχε ανεβεί πολύ, πλέοντας με τη βάρκα προς το Santiago Atitlan μπορούσαμε να διακρίνουμε στο βάθος της λίμνης τις σκεπές από σπίτια, που είχαν βουλιάξει.
Στις όχθες της λίμνης γυναίκες έπλεναν ρούχα, η βάρκα μας έσχιζε τα νερά σε καταπράσινες επιφάνειες γεμάτες ψαθί.
Ένα άλλο χωριό που επισκεφθήκαμε το San Antonio Palopó, χτισμένο στην όχθη της λίμνης πάνω σε μια κάθετη βουνοπλαγιά, πήγαμε σε σπίτια ιθαγενών, οι οποίοι ασχολούνται με αργαλειό να πλέκουν υφάσματα, και να πιστεύουν στις παραδόσεις των προγόνων τους.
Επισκεφτήκαμε την κουζίνα ενός τέτοιου σπιτιού το πάτωμα χωματένιο στην μια άκρη έκαιγε φωτιά από κούτσουρα και τρεις πέτρες βαλμένες σε τέτοια σειρά ώστε να συμβολίζουν τα 3 σημεία του αστερισμού του Αρίωνα, το τέταρτο σημείο δεν μπορούν να το δουν, σε αυτή την κουζίνα οι γυναίκες γενούν σε φόρμα καθιστή, την πλακούντα κάνουν έναν λάκκο στο πάτωμα και την θάβουν, το δε ομφάλιο λώρο αν είναι αγόρι τον αποξεράνουν, κάνουν μια τρύπα στον κορμό ενός δένδρου που λέγεται ΖΙΤΕ και τον θάβουν, τους καρπούς του δένδρου αυτού δεν τους τρώνε.
Ένα τοπίο σε μια επικλινή κάθετη επιφάνεια, γεμάτο από ντόπιους ιθαγενείς κοντοί στο ανάστημα λες και είναι κούκλες θιάσων. Τα παιδάκια ξυπόλητα να μας τριγυρνούν να μας πουλούν βραχιόλια από στριμμένα υφάδια του αργαλειού. Όμως όλοι τους πρόσχαροι με το χαμόγελο στα χείλη να μας ανοίξουν τα σπίτια τους, να μας δείξουν την πραμάτεια τους, αυτή την οποία πωλούν χειροποίητα υφάσματα, τους έφορους κήπους τους, ένεκα που η γη είναι ηφαιστειογενή, χτισμένους σε βραγιές με πέτρες πάνω σε μια επικλινή επιφάνεια,

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Επίκαιρο

Τίτλος άρθρου σε εφημερίδα «Η Ελλάδα, η πρώτη αποικία της Ευρωζώνης.»
Επειδή η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου, επειδή είναι η χώρα που γεννήθηκα διάβασα την λέξη αποικία και τρόμαξα.
Θυμήθηκα τα αποικιακά καθεστώτα σπαρμένα σε κάθε γωνιά της γης, όπου ως ναυτικός επισκεπτόμουν την δεκαετία του 1950 και… μου έφεραν στο νου άσχημες οδυνηρές καταστάσεις φτώχειας και κατατρεγμών.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Ρίζες

Κοιτάτε αυτό το δένδρο, πασχίζει να επιζήσει, έχει απλώσει τις ρίζες του κάτω από τον τοίχο, έτοιμο να πέσει με το πρώτο φύσημα του αέρα και όμως εναντιώνεται, αντέχει υψώνεται υπάρχει.

Κοιτάτε τις δικές μας ρίζες αυτές που ξεριζώθηκαν απ’ τον τόπο που γεννηθήκαμε, αυτές που ξεράθηκαν, αυτές που ξανά ξεφύτρωσαν σε μέρη ξένα που όμως παρήγαγαν βλαστάρια καινούργιες ρίζες που δεν είναι σαν τις δικές μας αλλά μιας καινούργιας γενιάς όπου μιλούν μια άλλη γλώσσα, όπου τις χαϊδεύει άνεμος της διαφορετικότητας, όπου οι δικές μας συνήθειες χάνονται σε μια κοινωνία μιας βιομηχανοποιημένης κουλτούρας γεύσης, χάνονται με το να μην παραδέχονται ένα κοινό σημείο λογικής.

Κι όμως αν σκάψεις στο παρελθόν θα βρεις τις δικές μας ρίζες, αυτές που μισοξεραμένες, παραπονεμένες αναμένουν, αναμένουν το τέλος.

Δεν ξέρω ίσως η μητέρα γη (la madre naturaleza,) ή ο Γεραμπής Θεός να μας προσφέρει αυτές τις ευκαιρίες μετακίνησης ή ας πούμε ανακύκλωσης του ανθρώπινου γένους ώστε να συντελείται η εξέλιξη των ειδών…

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Δειλά, δειλά ξεπροβάλλα, σα μια ανάσα αυγής...

Γυρίζοντας ανά την υφήλιο ψάχνω και δημιουργώ δικούς μου κόσμους, ο οποίοι πολλές φορές, δεν έχουν κοινά σημεία με τους κόσμους των φίλων μου, όμως είναι ας πούμε ένα δημιούργημα του εαυτού μου, αυτού που κάποτε έφυγε παιδί από την χώρα που τον γέννησε, έφυγε ασπούδαστος για να χτίσει έναν καινούργιο κόσμο γύρω του όπου τον θεωρεί σαν σήμα κατατεθέν του εαυτού του.

ΕΙΣΟΔΟΣ

Ένας λαβύρινθος διαδρόμων όπου εύκολα χανόσουν, διάδρομοι σκοτεινοί στρωμένοι με λίθινες πλάκες, οι τοίχοι ρούστικου τύπου χοντροί περίπου ίσαμε δυο μέτρα πάχος, έτσι τους είχαν κτίσει οι Ισπανοί από τον φόβο των σεισμών, πέτρινοι, κολλημένες πέτρες μαζί τούβλα και μπετόν, χαμηλό ταβάνι μας σκέπαζε, ένα παντοτινό ημίφως, που έκανε τα κεριά και τα καντήλια που ήταν σε ημικυκλικά κηροπήγια να τρεμοσβήνουν, από την ανάσα τους αυτή που κάπνιζε είχαν ζωγραφίσει στους τοίχους σχήματα σαν αερικά δαιμόνια.

Μια απαλή θρησκευτική μουσική ακομπανιαμέντο αρμόνιο ακουγόταν από το βάθος, λες κι έβγαινε από τα έγκατα της γης. Ακόμα και μια ελαφριά μυρωδιά από λιβάνι, δεν ξέρω ίσως νάταν από τα πολλά λουλούδια.
Λουλούδια γέμιζαν κάθε άνοιγμα, κάθε αυλή, κάθε πρεβάζι παραθύρου, ακόμα και κρεμαστά, κάτι σαν κληματαριές όπου έκρυβαν τον ήλιο. Έξω απ το παράθυρό μας κρεμόταν μια καμπάνα, αν άπλωνα το χέρι μου θα την έγγιζα. ένας παγωμένος αέρας κυκλοφορούσε στους διαδρόμους, η αίθουσα φαγητού με χοντρούς τοίχους, κεριά κολλημένα στον τοίχο και τζάκι όπου έβαζαν συνέχεια ξύλα μια ζεστή θαλπωρή ερχόταν από αυτές τις φλόγες και μας γέμιζε με θαλπωρή λες και περιμέναμε να εμφανισθεί η σταχτοπούτα. . Στις μικρές αυλές και ήταν πολλές και δαιδαλώδη γεμάτες λουλούδια σιντριβάνια απομεινάρια μιας εποχής που πέρασε.
Δίπλα από τους διαδρόμους με τζαμένιο χώρισμα ανοιχτοί πέτρινοι τάφοι, αυτούς με τους σκελετούς τους είχαν παράμερα, έπρεπε να προχωρήσεις να στρίψεις δεξιά, μετά αριστερά να κατέβεις όπου ένας θολωτός ναός εκεί στο δάπεδο έθαβαν τους μοναχούς του μοναστηριού αυτού, το οποίο άρχισε το έτος 1543 με μόνο 15 μοναχούς και το έτος 1741 είχε 81 μοναχούς.
Η δαιδαλώδης τραπεζαρία του, όπου χανόσουν χωρισμένη σε μικρές αίθουσες, η περιποίηση και το άψογο σερβίρισμα, σε ρωτούσαν τη γλώσσα μιλάς, αμέσως σου έβαζαν τη σημαία της σου, της πατρίδας σου στο τραπέζι, παντού επικρατούσε μια ατμόσφαιρα μυστικισμού, τόσο βαριά όπου νόμιζες ότι βρισκόσουν σε έναν κόσμο φανταστικό, γεμάτο λουλούδια, χρώματα, πουλιά εξωτικά, ανεμόμυλους, μιας εποχής του 16ου αιώνα, και περίμενες να εμφανιστεί ο Δον Κιχώτης με την πανοπλία του παρέα με την Ντουλσινέα.
Στην είσοδο, στους διαδρόμους συναντούσες πηγαδάκια από τουρίστες, ως επί το πλείστον Ευρωπαίους που μίλαγαν διαφορετικές γλώσσες, αυτοί σε έφερναν στο σήμερα.
Γαβριήλ Παναγιωσούλης

Του Αγίου Βαλεντίνου,

Μια συνάντηση φίλων στη Νέα Υόρκη, πίνοντας ένα ποτηράκι κρασί, έτσι συντροφικά νιώθουμε τη συνέχιση της Ελληνικής μας κληρονομιάς, μέσα στην εβδομάδα της αγάπης, θα έλεγα των ερωτευμένων που εορτάζουν τον Άγιο Βαλεντίνο.
Η Ελλάδα ξυπνά προβληματισμένη πνιγμένη στα χρέη, μια κατάσταση που αντανακλά αυτή του 1897-1898 όπου το δάνειο του τότε, η τελευταία δόση ξεπληρώθηκε το 1978.
Ποιος δεν θυμάται «τουλάχιστον εμείς οι παλαιοί» την μπλε ταινία του ΔΟΕ (Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος) που είχαν τα σπίρτα το πετρέλαιο, αλάτι, κλπ… μια εποχή μέχρι τον Β παγκόσμιο πόλεμο.

Αυτή η κατάσταση μου φέρνει στη μνήμη εμένα προσωπικά (και το λέω αυτό γιατί ο κάθε ένας μας που βρίσκεται μακριά από την πατρίδα μπορεί να έχει διαφορετικές εμπειρίες,) μια άλλη εποχή που η πατρίδα μου καιγότανε εποχή του εμφυλίου της πείνας και για να χορτάσω ψωμί υποχρεώθηκα να φύγω, που πήγα; Μα στο πουθενά στη θάλασσα, κι αυτή μετά από χρόνια με εξέβρασε σε μια ακτή όπου πίστευαν στον Άγιο Βαλεντίνο. Μου προσέφεραν καρδιές με την λεζάντα στα Ισπανικά día de los enamorados, τι να γίνει πίστεψα κι εγώ, έτσι τώρα που η ζωή μέστωσε και ασήμια βγήκαν στα μαλλιά, οι μνήμες έρχονται και ξαναζούν έστω κι αν το σώμα αρνείται να υπακούσει στου μυαλού τις φαντασίες…
Γαβριήλ Παναγιωσούλης
Νέα Υόρκη

Ένα βουνό γεμάτο λουλούδια

Μου μήνυσε ότι θέλει να με δει, της είπα όχι, ήταν τότε που ο ιδρώτας κατέβαινε από το μέτωπό, έμπαινε στα μάτια κι έτσουζε, τά’κλεισα σε μια ξαπλώστρα σε ένα παγκάκι, στο σκεπαστό της πρύμης, παγκάκι που άφησε σημάδια της σανίδας στο πρόσωπο λες και ήταν κάγκελα φυλακής, ξάπλωσα μ’ ένα σώμα αποχαυνωμένο από τη ζέστη, ένα σώμα όπου τόγλυφε το αεράκι εξατμίζοντας τον ιδρώτα, έτσι το σώμα άρχιζε να δροσίζεται έπαιρνε ανάσα. Θόρυβος ακούστηκε, είχαν αναστατώσει το βαπόρι, ένας Κεφαλλονίτης με είδε που κοιμόμουν, φώναζε τ’ όνομά μου, τόξερα πως θάσουνα εδώ, το βαπόρι ολόκληρο σε ψάχνει, ξύπνησα, το σώμα ξαναζωντάνεψε κι άρχισε να ψάχνει να βρει εκείνη που της είχε πει το όχι, αυτή που είχε ξεσηκώσει το βαπόρι.
Όχι ακόμα δεν ήταν του Αγίου Βαλεντίνου, όμως χάραζε στον ορίζοντα η πολυπόθητη μέρα.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης

RIO DULCE

25 Δεκεμβρίου 2011

Μετά κι αφότου περάσαμε την παραμονή και την ημέρα των Χριστουγέννων στο Villa Caribe, Livingston όπου οι κάτοικοι ομιλούν την Garífuna μια αφρικανική διάλεκτο,la Noche Buena μας διασκέδσασαν τραγουδώντας μας στην γλώσσα τους.
Ξεκινήσαμε με βάρκα προς εξερεύνηση του ποταμού Rio Dulce, στις όχθες του έπλεαν νούφαρα, πάνω τους περπατούσαν πουλιά, ο ουρανός γεμάτος αναρριχώμενες ρίζες που κρεμόταν κάτω από τα δένδρα σαν αλεξίπτωτα.

Η βάρκα μας περνούσε ανάμεσα σε αυτά κι εμείς κοιτούσαμε πότε τις Ιγουάνας, πότε τα διάφορα είδη πουλιών, πότε τον τιμονιέρη. Μονόξυλα, μας διπλάρωναν με παιδάκια ντόπιων πουλώντας μας όστρακα, και διάφορα σουβενίρ μα και ψάρια Moharras, κάτι σαν τσιπούρες.
Πλέοντας φτάσαμε στην είσοδο της μεγάλης λίμνης Izabal, εκεί ήταν το Castillo de San Felipe, χτισμένο από τους Ισπανούς με κανόνια για να προστατεύονται από τους Πειρατές, αποβιβαστήκαμε στο χωριό Rio Dulce, εκεί μας περίμενε αυτοκίνητο να μας μεταφέρει στο εθνικό Πάρκο Τικαλ της Γουατεμάλας, όπου η βιόσφαιρα Μάγια.

Γαβριήλ Παναγιωσούλης